સાદા માઈક્રોસ્કોપ માટે અનંત અંતરે રચાતા પ્રતિબિંબ માટે મોટવણી મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે વસ્તુની ઊંચાઈ $h$ છે. તે લેન્સ વગર સ્પષ્ટ રીતે જોઈ શકાય તે માટે તે નજીક બિંદુએ એટલે કે $D$ અંતરે હોવી જોઈએ.
$\tan \theta_{0} = \frac{h}{D}$
નાના ખૂણા માટે,
$\tan \theta_{0} \approx \theta_{0} \implies \theta_{0} = \frac{h}{D} \quad \dots (1)$
હવે,જો વસ્તુને બહિર્ગોળ લેન્સના મુખ્ય કેન્દ્ર $f$ પર મૂકવામાં આવે,તો પ્રતિબિંબ અનંત અંતરે રચાય છે. પ્રતિબિંબ દ્વારા આંખ પાસે બનતો ખૂણો $\theta_{i}$ છે,જ્યાં
$\tan \theta_{i} = \frac{h}{f}$
નાના ખૂણા માટે,
$\tan \theta_{i} \approx \theta_{i} \implies \theta_{i} = \frac{h}{f} \quad \dots (2)$
કોણીય મોટવણી $m$ એ પ્રતિબિંબ દ્વારા બનતા ખૂણા અને નજીક બિંદુએ વસ્તુ દ્વારા બનતા ખૂણાના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે:
$m = \frac{\theta_{i}}{\theta_{0}} = \frac{h/f}{h/D} = \frac{D}{f}$
આમ,અનંત અંતરે રચાતા પ્રતિબિંબ માટે મોટવણી $m = \frac{D}{f}$ છે.

Explore More

Similar Questions

માઈક્રોસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવ અને આઈ-લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ અનુક્રમે $1 \,cm$ અને $5 \,cm$ છે. જો સામાન્ય આંખ (relaxed eye) માટે મોટવણી $45$ હોય,તો ટ્યુબની લંબાઈ $....... \,cm$ છે.

એક સંયુક્ત માઇક્રોસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવ અને આઈ-પીસની કેન્દ્રલંબાઈ અનુક્રમે $2.0 \, cm$ અને $3.0 \, cm$ છે. ઓબ્જેક્ટિવ અને આઈ-પીસ વચ્ચેનું અંતર $15.0 \, cm$ છે. આઈ-પીસ દ્વારા રચાતું અંતિમ પ્રતિબિંબ અનંત અંતરે છે. બંને લેન્સ પાતળા છે. ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સથી માપવામાં આવેલા પદાર્થનું અંતર અને ઓબ્જેક્ટિવ દ્વારા રચાતા પ્રતિબિંબનું અંતર ($cm$ માં) અનુક્રમે કેટલું હશે?

ખૂબ જ નાના ચોરસ ધરાવતી વાયર મેશને $10 \, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા બહિર્ગોળ લેન્સ દ્વારા $8 \, cm$ ના અંતરેથી જોવામાં આવે છે,જે આંખની નજીક રાખેલ છે. લેન્સ દ્વારા ઉત્પન્ન થતું મોટવણી (magnification) કેટલું છે?

સંયુક્ત માઇક્રોસ્કોપમાં,વપરાતા ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ અને એપર્ચર અનુક્રમે કેટલા હોય છે?

એક સંયુક્ત માઇક્રોસ્કોપમાં $10 \, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો આઈપીસ અને $4 \, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ છે. જો વસ્તુને ઓબ્જેક્ટિવથી $5 \, cm$ ના અંતરે રાખવામાં આવે જેથી અંતિમ પ્રતિબિંબ સ્પષ્ટ દ્રષ્ટિના લઘુત્તમ અંતરે $(20 \, cm)$ રચાય,તો મોટવણીની ગણતરી કરો.

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo